ژنتیک آتروفی عضلانی نخاعی (SMA)

ژنتیک آتروفی عضلانی نخاعی (SMA)

الگوی وراثتی آتروفی عضلانی نخاعی مرتبط با کروموزوم 5q به صورت اتوزومال مغلوب است. اشکال مختلف این بیماری به دلیل حذف‌ها یا جهش‌های دوجانبه در ژن SMN1 در کروموزوم 5q13 رخ می‌دهند که باعث کمبود پروتئین SMN1 می‌شود. شایع‌ترین جهش در SMN1 حذف اگزون 7 است و حدود 94 درصد از بیمارانی که SMA معمولی دارند، حذف هموزیگوت اگزون 7 را دارند. پروتئین SMN نقش مهمی در سنتز mRNA در نورون‌های حرکتی دارد و ممکن است از مرگ سلولی (آپوپتوز) جلوگیری کند.

تفاوت‌ها در فعالیت پروتئین SMN و بروز علائم بیماری تا حدی به ژن دیگری به نام SMN2 بستگی دارد. ژن‌های SMN1 و SMN2 بیش از 99 درصد مشابه هستند. ژن SMN1 در موقعیت تلومری SMN2 قرار دارد. تفاوت اصلی این دو ژن در یک تغییر در اگزون شماره 7 در SMN2 است که باعث تولید پروتئین ناقص و غیرقابل استفاده از SMN2 می‌شود. با این حال، حدود 10 تا 15 درصد از mRNA های SMN2 اگزون 7 دارند و می‌توانند پروتئین SMN دارای عملکرد مناسب تولید کنند. بنابراین، از دست رفتن پروتئین SMN1 تا حدی با تولید پروتئین از SMN2 جبران می‌شود که این امر بخشی از تفاوت‌های بروز علائم در بیماران مبتلا به SMA را توضیح می‌دهد.

شدت بیماری معمولاً با تعداد نسخه‌های ژن SMN2 ارتباط دارد که در افراد سالم از ۰ تا ۸ متغیر است. وجود چهار یا بیشتر نسخه از SMN2 با علائم ملایم‌تر بیماری مرتبط است.

در حالی که بیشتر انواع SMA ناشی از حذف‌ها یا جهش‌ها در ژن SMN1 هستند، انواع نادر دیگری از این بیماری نیز وجود دارند که از نظر ژنتیکی و بالینی متفاوتند.